2014 Norwich jaarwisseling

Waarom?
norwich-03
Waarom is het toch zo moeilijk om ‘nee’ te zeggen tegen de winterweek van Schola Liturgica?
Het is opvallend: zangers die een keer mee gingen naar een Engelse stad in de periode rond de jaarwisseling, zie je wel héél vaak terugkeren. Is hier sprake van een verslaving?
Komt het door de prachtige kathedralen, waar je een volle week alle diensten mag zingen?
Is het die stapel afwisselende muziek? Of het dagritme van ’s morgens ‘iets leuks doen’, ’s middags repeteren en een Evensong zingen en ’s avonds de gezelligheid van de groep zangers? Voel je het warme welkom dat de Schola Liturgica telkens ontmoet in de kathedraal? Zijn het de mooie en interessante steden in Engeland? De sfeer van de eeuwenoude en nooit onderbroken traditie? Of is het toch de aanstekelijke hartstocht Geke en Sjouke voor de mooie en muzikale Anglicaanse liturgie?
Ach, wat maakt het ook uit… Noem het gerust verslavend; het is een heel mooie verslaving en je doet er niemand verdriet mee.

norwich-04
Van 27 december 2014 t/m 2 januari 2015 zong een projectkoor van Schola Liturgica weer in Norwich Cathedral. En het was weer een bijzonder aangename week.
Ook hier de waarom-vraag?
Om de prachtige kathedraal, gebouwd vanaf eind 11e eeuw met een hoge toren uit de 15e eeuw, met nog resten van het vroegere klooster.
norwich-05
Om de fantastisch mooie en fantasievolle ‘bosses’: de versierde sluitstenen van de boogconstructies in het dak van de kerk en de kooromgang. Prachtige taferelen uit het oude- en nieuwe testament. Met als bijzonderheid de ‘greenmen’: oude heidense, woeste koppen met plantengroei uit mond en neus om boze geesten te verjagen. Een leuk spel om ze te zoeken!

Om de stijlvolle songschool, die in 2000, samen met de refectory, aan de kathedraal is toegevoegd op de fundamenten van de oude kloostergangen.

Om de precentor, die koor en dirigenten op de proef stelde door bij de eerste Evensong direct na het Credo ‘The Lord be with you’ in te zetten. “Even zien of ze bij de les zijn”, dacht hij kennelijk. Tijdens de Eucharist op nieuwjaarsdag zette hij de aanvangswoorden voor het eucharistisch gebed/prefatie zingend in. Alleen de gesproken versie was gerepeteerd, maar Geke ving het behendig op door met handgebaren de toonhoogte aan te geven. ‘Be alert in Norwich!’

Om de mis van Ton de Leeuw op zondag 28 december. Een mis van een Nederlandse componist in een Engelse kathedraal.
Om de tweede Eucharist in deze week: ook op 1 januari!
norwich-01
Maar ook om de prachtige stad Norwich met zijn middeleeuwse straten en mooie hoekjes, met zijn interessante geschiedenis, ooit Engelands 2e stad. Groot geworden door wolindustrie en -handel, tot ontwikkeling gebracht door experts uit de Lage Landen. En met het mooie kasteel dat de stad domineert, nu een interessant museum.
norwich-03
Maar vooral: om de combinatie van muziek, historie en de gezelligheid van een groep gelijkgestemden tijdens een heel donkere week.
Volgende jaarwisseling….? York! Here we come!

Immie Klaver

(557)

2015 Studiedag Evensong (31 januari)

workshop-04
Wat doe je als je op 31 januari jarig bent er een aantrekkelijke studiedag Evensong is? Je stuurt je vrouw en je zus naar de studiedag, zodat ze eindelijk aan den lijve kunnen ondervinden wat dat nou is, zingen in een Evensong. En dat ook nog onder deskundige leiding van Katherine Dienes. Zélf trek je een eigen plan en zorgt ervoor dat je familie in alle rust aan de studiedag kan deelnemen. Dat er dan ook nog ter ere van jouw verjaardag Happy birthday wordt gezongen door bijna 60 enthousiaste zangers, terwijl je er zelf niet bij bent, is jammer, maar helaas.

De deelnemers waren zelfs uit delen van het land gekomen waar die ochtend sneeuw lag, maar vrijwel iedereen was op tijd om te beginnen aan de warming-up. Katherine nam daarvoor ruim de tijd en had weer amusante tongbrekers verzonnen, zoals de Popocatepetl met de medeklinkers in wisselende volgorde, totdat je uitkwam bij copper bottom kettle. Tussen de oefeningen door kwam ook nog wat anatomie van het harde en zachte gehemelte langs, afgewisseld met het middenrif en de mondopening, die bij het zingen eigenlijk niet groter hoeft te zijn dan de dikte van één vinger. Het inzingen werd afgesloten met de nabootsing van de klank van vuurpijlen (fireworks in het jargon), wat in geval van tijdgebrek op zichzelf al voldoende is om in te zingen.

Daarna begon het eigenlijke werk. Hymn 351 werd gezongen zoals gebruikelijk in Engeland. Couplet 1 en 5 eenstemmig, de andere in de zetting (harmony). Daarbij moet wel worden vermeld dat de eenstemmigheid van de laatste strofe werd verfraaid door een bovenstem. Bij het instuderen daarvan kregen we en passant ook nog tips voor het zingen from scratch: let op de toonsoort en de belangrijke tonen daarbinnen (do en sol; tonica en dominant) én onthoud de hoogte van de noten die je al eerder hebt gezongen.

workshop-03

Katherine vertelde dat Bairrstow een van haar favoriete componisten is en dat ze daarom zowel de Canticles als de anthems uit zijn composities had gekozen. Bij het eerste doorzingen bleek de ondersteuning van het orgel (vakkundig bespeeld door Mattijs de Vreugd, vandaag met Gerrit de Vries als registrant) een factor van betekenis te zijn. Slim bedacht was de volgorde van studie: we begonnen met het Glory van het Magnificat, omdat daarin enkele muzikale thema’s staan die je bij het zingen van het eigenlijke Magnificat aangenaam bekend voorkomen. Minder aangenaam was de verrassing van de verdeling van de grote groep deelnemers in Dec. en Cant. Partijgenoten die nét aan elkaar waren gewend en hadden geconstateerd wat ze aan elkaar hadden, werden nu definitief uit elkaar gehaald. Dat maakte de rest van de dag voor sommigen (in)spannender dan eerder.

Desondanks gingen we moedig verder en toen de lunchpauze aanbrak (na ruim twee uur ononderbroken zingen!) was er al heel wat bereikt: de Canticles, Hymns en de Preces waren grondig doorgenomen. De vaart zat er goed in, maar toch was er voldoende tijd om te genieten van de culinaire overvloed die ons werd voorgezet: twee soorten soep, meerdere soorten brood, heerlijk beleg, koffie, thee, melk , sap en een grote keuze aan fruit. Minstens drie sterren waard!

Klokslag 13.00 ging de workshop weer door. We maakten kennis met Though I speak with the tongues of men, een mooie bewerking van highlights uit 1 Kor. 13 en daarom een aanrader voor huwelijksdiensten. Opvallend aan de tekst is dat niet wordt gesproken van ‘love’, maar van ‘charity’. De achtergronden daarvan kwamen niet aan de orde; het ging om de noten: goed zingbaar, geen extreme hoogten of diepten, ruimschoots éénstemmigheid, tweestemmigheid en bescheiden vierstemmigheid, tekstplaatsing bijna overal gelijktijdig, behalve op het punt waar de tekst now I know in part vraagt om uitbeelding op verschillende momenten. Grappig is dat in part in het Engels ook ‘per partij’ kan betekenen en dus ook dáárom al om aparte plaatsing vraagt…
workshop-01

Bij het doornemen van de Responses liet Katherine haar grote ervaring met dit soort repertoire blijken in verrassende adviezen: Don’t listen to the priest, but concentrate on what is to come. Ze liet aan het eind van een regel stoppen en direct de volgende koorinzet zingen; na de eerste keer doornemen zong ze een willekeurige regel van de voorzang, zodat ze het koor trainde in alertheid en flexibiliteit: wat moet nu ons antwoord zijn?

En hoe het ook ging, de reactie was steeds positief: well done, good! Daarna op een aangename manier corrigerende opmerkingen en opbouwende kritiek. Klap op de vuurpijl daarbij was dat Katherine de lijst met muziektermen die Sjouke had gemaakt, op een bijzondere manier gebruikte. De lijst was bedoeld om de deelnemers snel de betekenis van bepaalde vreemde Engelse muziektermen te laten opzoeken, maar Katherine probeerde zoveel mogelijk het Nederlandse jargon te gebruiken. Sinds de workshop zal ze ongetwijfeld in Guildford pronken met termen als ‘kwartnoot-met-punt’ en ‘achtste rust’.

De tijd vloog! De theepauze kwam al in zicht toen we begonnen aan het doornemen van de psalm. Als je dat nog nooit eerder had gedaan, was dit een sprong in het diepe: roeien met de riemen die je hebt! Helaas was de tekst van deze middellange psalm (17 verzen) niet helemaal correct in het muziekboekje terechtgekomen, zodat er ter plekke ook nog wat moest worden verbeterd. Uiteindelijk klonk de psalm correct, maar wat aarzelend.

Ook Katherine had door dat de theepauze eraan kwam, dus mochten we daaraan pas beginnen als de anthem I sat down was doorgenomen en nog één keer het Magnificat foutloos was gezongen. Dat lukte, en de beloning was smakelijk: echte scones, met jam en cream. Uiteraard met een jolly cup of tea!
workshop-02[wpdevart_like_box profile_id=”” connections=”6″ width=”300″ height=”550″ header=”0″ locale=”en_US”]

De dag werd besloten met een Evensong. Het gehele ingestudeerde programma kwam langs, in een bijna Engels tempo. Voorganger Hans Ruijter had de lezingen voor de zondag gekozen, die in het Nederlands werden gelezen, evenals de voorbede. Verder was de Evensong geheel in het Engels, waarbij Katherine niet alleen als dirigent fungeerde, maar ook als precentor. Over multi-tasken gesproken!
De toehoorders –onder wie de inmiddels gearriveerde jarige- waren onder de indruk van de dienst, maar ook van de kwaliteit van de geboden muziek. Wat kun je in één dag veel bereiken!
Ton Tromp

(739)